Ogrzewanie własne
W przypadku korzystania najemcy z ogrzewania własnego – wewnątrz lokalu – sprawa opomiarowania jest bardzo prosta. Najemca wykorzystuje do tego albo paliwo gazowe (dwufunkcyjny kocioł CO), albo energię elektryczną (grzałki w piecach, piece akumulacyjne), albo paliwo stałe. Wynajmujący rozlicza się z lokatorem na podstawie wskazań podliczników (gaz, prąd) lub kosztów dostarczonego drewna, pelca, ekogroszku, czy węgla. Najwygodniejszym wyjściem dla właściciela jest przerzucenie odpowiedzialności za rozliczenia na najemcę poprzez przepisanie na niego podliczników.
Ogrzewanie z zewnętrznego źródła
Zewnętrznym źródłem dostaw ciepła może być przyosiedlowa kotłownia lub Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (PEC). Jest to bardzo wygodne rozwiązanie tak dla właściciela jak i lokatora wynajmowanego mieszkania, czy domu.
- jesteś zwolniony z dostarczania paliwa – np. węgla lub drzewa
- odchodzą koszty konserwacji urządzeń – np. gazowego kotła CO
- ogrzewanie centralne z miasta jest efektywne
- masz kontrolę nad zużyciem – wystarczy przykręcić kaloryfery
Rachunek za centralne ogrzewanie
Zwykle miesięczne naliczenia składają się z 2 rodzajów opłat:
- opłata stała
- opłata zmienna
Składki są robione w formie przedpłat, ponieważ rozliczenie zużycia energii cieplnej robi się raz do roku. Nad ich zbiórką czuwa licencjonowany zarządca nieruchomości, który w imieniu wspólnoty podpisuje umowę na dostarczanie ciepła ze spółką zewnętrzną.
Rozliczanie centralnego ogrzewania
Rozliczenie następuje na podstawie wyników opomiarowania. I tu zaczynają się największe problemy. Dokładność wyliczenia poboru ciepła dla każdego z osobna lokalu spoczywa na zarządcy budynku. Zarządcy najczęściej są ograniczeni w swobodzie wyboru sposobu opomiarowania – głównie przez właściwości techniczne budynków jak i koszty.
Nieopomiarowane lokale mieszkalne i użytkowe
W takim wypadku, gdy w żadnym z mieszkań lub lokali nie ma żadnego urządzenia pomiaru zużytego ciepła, rachunek za ciepło dostarczone jest rozliczany proporcjonalnie na wszystkich. Zarządcy posługują się w takiej sytuacji metrażem – czyli rozkładają opłatę za ciepło na metry kwadratowe powierzchni użytkowych budynku, a następnie mnożą przez metraż poszczególnych mieszkań, czy lokali użytkowych. Nikogo nie interesuje, że jakiś właściciel w ogóle nie korzystał z ogrzewania, bo go np. nie było w kraju i nie ogrzewał mieszkania – każdy otrzyma rachunek do zapłacenia.
Mieszkania i lokale z urządzeniami pomiarowymi na każdym grzejniku
Takie sytuacje są we wspólnotach, które zdecydowały się na zakup i zamontowanie małych urządzeń na kaloryferach w każdym lokalu w bloku. Są to głównie bloki stawiane w latach 70-90. Problemy w sprawnym przeprowadzeniu rozliczenia wynikają z 2 czynników:
- dokładność urządzenia odczytującego zużyte ciepło
- rozliczenia pomieszczeń wspólnych – głównie ogrzewania klatek schodowych
Początkowo montowano liczniki parowe – wyglądały jak termometry poprzyczepiane do kaloryferów. Ich dokładność miała wiele do życzenia. Wspólnoty zastępują je licznikami elektronicznymi, które są bardziej dokładne.
Kolejnym wyzwaniem dla prawidłowego rozliczenia ciepła jest opomiarowanie powierzchni wspólnych. Zauważa się zjawisko wycinania kaloryferów na klatkach schodowych. Tracą na tym najbardziej użytkownicy lokali położonych na parterach, którzy przez częste otwieranie drzwi wyjściowych z klatki schodowej muszą bardziej dogrzewać swoje mieszkania. Dlatego niektórzy zarządcy decydują się rozliczać lokale położone na pierwszej i ostatniej kondygnacji zmniejszoną stawką opłat za ogrzewanie – właśnie ze względu na spore straty ciepła, na które użytkownicy tych lokali nie mają wpływu. Następnie dochodzi problem rozliczania ciepła w pionach – kaloryfery są umiejscawiane w poziomach, ale instalacja grzewcza idzie w pionie, na którym nikt liczników nie wiesza, ponieważ nie można ograniczać przepływu gorącej wody.
Mieszkania i lokale z urządzeniami pomiarowymi na klatce schodowej
Od kilku lat buduje się w Polsce bloki, gdzie dostęp do wszelkich instalacji dochodzących do lokali jest od strony głównego korytarza na klatce schodowej. Tam też znajdują się wszystkie podliczniki, w tym podlicznik opomiarowujący zużycie ciepła dochodzące do konkretnego lokalu. Podlicznik taki rozlicza ciepło w GJ (giga dżulach). Zarządca raz w roku spisuje stany tych liczników. W przeciwieństwie do powyższych liczników, te mają stałe jednostki – 1 GJ. Możesz łatwo dowiedzieć się ile kosztuje 1GJ.
Do rozliczeń bierze się opłatę stałą i zmienną, czyli zużycie wg wskazań licznika oraz opłatę za utrzymanie sieci i możliwość ciągłych dostaw zamówionego ciepła.
Wycinek z grupy taryfowej PEC dla Gorzowa Wlkp.
Płatności – rozliczanie najemcy (lokatora)
Rozliczanie najemcy za zużycie ciepła jest najprostsze, gdy w bloku zamontowane zostały osobne podliczniki naliczające zużycie w GJ (giga dżulach). Nieco trudniej jest rozliczyć lokatora, gdy w wynajmowanym mieszkaniu, na każdym kaloryferze, znajdują się liczniki elektroniczne.
Jako wynajmujący zapytaj się swojego zarządcy nieruchomości o system rozliczania ciepła dotyczący Twojego mieszkania lub lokalu użytkowego. Nie ma standardowego wzoru. Zarządca decyduje o systemie rozliczeń.
Pamiętaj, że zawsze występuje jakaś różnica między wskazaniami wszystkich podliczników we wspólnocie a wskazaniem licznika głównego ciepła PEC. Od zarządcy dowiesz się jaki system rozliczania tej różnicy jest przyjęty w Twojej wspólnocie.
Pamiętaj również, że za sam odczyt podliczników i licznika głównego przez firmę zewnętrzną wspólnota zostanie obciążona dodatkowymi kosztami.
Dla wynajmujących
Zauważ, że płatności za ogrzewanie są pobierane zaliczkowo co miesiąc. Sezon grzewczy jest ruchomy – jak zrobi się zimno, to zaczynają grzać, jak się ociepli – przestają. Nie ma konkretnych dat. Chcąc rozliczyć lokatora jedynie za wykorzystane zużycie ciepła możesz to uczynić dopiero po rocznym rozliczeniu.
Co zrobisz jednak, gdy najemca wprowadzi się np. w maju a wyprowadzi w sierpniu – czyli uniknie sezonu grzewczego? Jak go będziesz rozliczał aby być sprawiedliwym? Jesteś zobowiązany przez zarządcę do odprowadzania zaliczek na ciepło, która to ma największą wartość wśród wszystkich opłat eksploatacyjnych nieruchomości.
Co zrobisz z najemcą, który wprowadzi się w listopadzie a wyprowadzi w marcu? Zazwyczaj dostawcy ciepła zmieniają taryfę w nowym roku. Czyli od listopada do grudnia obowiązuje 1 taryfa, a od stycznia 2 – większa, która będzie rozliczona dopiero na dzień 31 grudnia.
Moim zdaniem pozostaw tak jak jest – to znaczy rozliczaj najemcę wg stawek przewidzianych przez zarządcę (zaliczek). Jeżeli Twój lokator wytrwa do rozliczenia rocznego, w przypadku nadpłaty lub niedopłaty rozlicz się z nim proporcjonalnie do zamieszkanych miesięcy w roku.
